"Mukhang malalim ang iniisip mo" biglang basag sa katahimikan ni Mada'am Ly sa pag-iisip ng kaibigang sastre.
"And'yan kana pala" gulat na wika ni Sastre Pis at umalis sa upuan ng kaibigan.
"Ano ba ang iniisip mo?" tanong ni Mada'am Ly sa kaibigan.
"Napagisip-isip ko lang ang mungkahi mo, na papasukin ang aking anak upang maging tagapagluto at tagapaglingkod sa palasyo. Napagisip-isip ko ang mga bagay na maaaring mangyari sakanya sa mga kamay ni Jen-Ni sakaling maging tagapagluto siya ng kusina ng palasyo, ayokong maranasan ni Jo-Na ang mga naranasan ko" pag-aalalang sagot ni Sastre Pis sa tanong ng kaibigan.
"Huwag kang mag-alala, kung sakaling pagdesisyunan mo man na ipasok ang iyong anak sa palasyo, nandirito ako, ako ang bahala sa anak mo. Ako mismo ang kanyang magiging guro at hindi ko siya hahayaang maapi ng mga Cruz na yan. Ngunit, nasa sa iyo pa din ang pagdedesisyon tungkol sa bagay na yan, pag-isipan mong mabuti, Rek-Sy" pagpapayo ng Punong Tagapaglingkod. Matapos ng pag-uusap ng dalawa, kaagad silang nagtungo sa tanggapan ng hari.
Samantalang sa tanggapan ng nagdadalang-taong Suk-Wuon, ay patuloy ang pagtatawanan ng magkakuntsabang Punong Tagapamahala sa Kusina na si Jen-Ni Cruz at ni Suk-Wuon Cruz.
"Tiyak kong hindi maglalaon ay hihina na rin ang resistensya ng prinsepe at babagsak ang kanyang katawan, dahil sa nakalalasong kabute na aking ibinudbod sa pagkaing aking inihanda para sa kanya" paniniguro ni Lady Cruz sa katagumpayan kuno ng mga plano nila.
"At kapag nangyari iyon, hindi na maaaring mailipat pa ng Mahal na Hari ang kanyang posisyon, sa kanyang lalampa lampang anak na prinsepe! At ang tanging mapipiling maging hari na lang, ay ang aking magiging anak, kaya gawin mo lahat ng dapat gawin Jen-Ni, upang maging lalaki ang aking anak" wika ng pag-uutos ng Suk-Wuon sa Punong Tagapamahala sa Kusina.
"Madali lamang yan Mahal na Suk-Wuon, may mga kilala ang aking kapatid tungkol sa mga gumagawa ng gayuma at mga inuming nagpapabago ng kasarian ng mga sanggol sa sinapupunan" paniniguro ni Lady Cruz.
"Kung gayon ay asikasuhin mo na sa lalong madaling panahon. At kung nagkataon, ang aking magiging anak na prinsepe ang susunod na magiging hari, at ako ay magiging Inang Reyna ng Palasyo!" wika ng suk-wuon na sinundan pa ng tawa sa sobrang galak.
"At kapag nangyari iyon, madali ko nang magagapi ang Te-Yol na yan, upang mapasa akin ang kanyang posisyon ng pagiging Punong Tagapaglingkod" dagdag pa ni Lady Cruz sa mga maaaring mangyari kapag sila'y nagtagumpay sa mga plano nila. At sabay pa silang nagtawanan. Nang biglang dumating ang tagapaglingkod ng mahal na hari.
"Mahal na Suk-Wuon, pinatatawag po kayo ng Mahal na Hari sa kanyang tanggapan" pagbibigay-alam ng isang tagapaglingkod.
"Ngayon ba ang araw ng pagpapatahi ko ng bagong kasuotan?" tanong ng suk-wuon.
"Opo, Mahal na Suk-Wuon. Nasa tanggapan na po ng Mahal na Hari ang pinakamahusay na mananahing magtatahi ng inyong bagong damit" sagot ng tagapaglingkod sa suk-wuon.
"Sige, pakisabi ay susunod na ako" utos ng suk-wuon na siyang talima naman ng tagapaglingkod at tahimik na umalis.
"Pinakamahusay na Mananahi ng Palasyo? (Hindi ba iyon ay si Rek-Sy Pis? Tanong ni Lady Cruz sa sarili) Tignan mo nga naman ang pagkakataon" wika ng punong tagapamahala.
"Bakit Lady Cruz? Kilala mo ba ang tinutukoy ng tagapaglingkod na iyon?" tanong ng suk-wuon.
"Opo kamahalan.. Kilalang kilala..." wika ng Punong Tagapamahala sa Kusina.
Sunday, May 31, 2009
KABANATA 6
"Than-Oh, pagkatapos mong kumain maghanda ka na at tutungo na tayo sa palasyo" utos ni Rek-Sy sa kanyang panganay na anak.
"Opo, ina" tugon naman ng sampung taong batang lalaki.
"Kuya, pwede ba akong sumama sa inyong dalawa ni ina patungo sa palasyo?" tanong ng batang si Jo-Na sa kanyang nakatatandang kapatid.
"Hindi ba kabilin-bilinan ni ina na huwag na huwag kang pupunta ng palasyo o kahit banggitin man ang lugar na iyon?" sagot naman batang si Than-Oh sa kanyang nakababatang kapatid.
"Pero, Kuya... (biglang pumasok sa isipan ni Jo-Na ang sinabi ng kanyang ina tungkol sa palasyo noong nag-uusap sila..'Ang palasyo ay ang lugar na hindi mo dapat matuklasan...') Hindi ko pa nakikita ang lugar na iyon. Pero sa tingin ko, ang palasyo ay isang napakagandang lugar.." katwiran ni Jo-Na sa kanyang kuya.
"Gusto mo bang mapagalitan ni ina, Jo-Na? Alagaan mo nalang ang ating nakababatang kapatid na si Oh-Than habang si ama ay nagtatanim ng gulay" utos ni Than-Oh sa kapatid.
Hindi na muling nagsalita c Jo-Na at pinuntahan na lang ang nakababata pa nilang kapatid na limang taong gulang na batang lalaki.
"Jo-Na, anak. Maiwan ka na namin. Ang ama mo ay nandiyan lang sa likod bahay at nagtatanim, alagaan mong mabuti ang kapatid mo" pamamaalam ng sastre sa anak na babae.
"Opo ina, mag-ingat po kayo ni kuya" pamamaalam din ni Jo-Na sa kanyang ina at kuya. Ngunit may binabalak na kakaiba sa isipan.
"Than-Oh, mag-aral kang mabuti, pagbutihin mo ang iyong pagsasanay, pasasaan ba at magiging isang Punong Yu-Neok (Lalaking Tagapaglingkod) ka din balang araw" pagpapangaral ni Sastre Pis sa anak habang tinatahak ang daan patungong palasyo. Lingid sa kaalaman ng mag-ina ay sinusundan pala sila ng batang si Jo-Na. Nagbalak itong sundan ang ina at ang kuya upang makarating ito ng palasyo na nais nitong makita.
"Kailangan kong masundan si ina at kuya, upang makarating din ako ng palasyo" wika ng batang si Jo-Na sa kanyang isipan habang aali-aaligid na sinusundan ang ina at kapatid.
Pagpasok sa palasyo ay kaagad na naghiwalay ang mag-ina, si Than-Oh ay tinahak na ang daan patungo sa silid-sanayan sa Kubon ng mga Yu-Neok samantalang si Sastre Pis ay nagtungo sa tanggapan ni Sastre Na, ang Punong Sastre, upang magpaalam sa kanyang pagpunta sa tanggapan ng mahal na hari.
Samantalang si Jo-Na ay nahirapan sa pagpasok sa palasyo sapagkat nakita niya ang pagsasara ng pinto ng palasyo ng mga kawal. Nag-isip siya ng paraan upang makapasok ng palasyo. Nang may nakita siyang isang puno, mabilis niyang inakyat ito upang makita ang tanawin sa likod ng naglalakihang bakod ng palasyo. Pagdating sa tuktok, tanaw na tanaw niya ang kagandahan ng loob ng Palasyo ng For-Ae.
Matapos magpaalam ni Saste Pis sa Punong Sastre, kaagad siyang nagtungo sa tanggapan ng punong tagapaglingkod ayon sa usapan nilang magkaibigan na magsasabay sila patungong tanggapan ng hari. Ngunit wala daw ito sa kanyang tanggapan dahil sa pinapakain pa nito ang mahal na prinsepe, pagbibigay-alam sakanya ng isang tagapaglingkod na naroroon, kaya't pinapasok muna siya sa loob ng tanggapan habang hinihintay ang kaibigan. Sa loob ng tanggapan ng punong tagapaglingkod, naupo siya sa upuan ng kaibigan, ramdam niya ang pagiging isang punong tagapaglingkod, na ginagalang, pinakamataas sa lahat ng babaing tagapaglingkod sa palasyo, posisyon na pinapangarap ng lahat ng tagapaglingkod na makamit. Maging siya, pinangarap niya din ang posisyong iyon noong mga panahong nagsasanay siyang maging tagapaglingkod kasama ang kaibigan. Ngunit ngayon, ang posisyong kanilang pinangarap ay nakamit na ng kanyang kaibigan, at ikinatutuwa niya ang bagay na iyon para kay Te-Yol. Sa gitna ng kanyang pag-iisip ay biglang pumasok sa kanyang isipan ang sinabi ng kanyang anak tungkol sa pagnanais nitong maging tagapaglingkod sa palasyo. Nag-isip tuloy siya sa bagay na iyon, napagisip-isip niya ang maaaring mangyari sakaling ipasok niya ang anak sa palasyo upang maging isang tagapaglingkod. Ngunit dalawa lamang ang maaaring mangyari, ang maging isang Punong Tagapaglingkod rin ang kanyang anak alang-alang sa kanya sa tulong ng kanyang kaibigan, o ang magdanas ng paghihirap na kanyang naranasan sa kamay ng mga sakim na Cruz. Hindi iyon maaari, sabi ng kanyang isipan.
"Opo, ina" tugon naman ng sampung taong batang lalaki.
"Kuya, pwede ba akong sumama sa inyong dalawa ni ina patungo sa palasyo?" tanong ng batang si Jo-Na sa kanyang nakatatandang kapatid.
"Hindi ba kabilin-bilinan ni ina na huwag na huwag kang pupunta ng palasyo o kahit banggitin man ang lugar na iyon?" sagot naman batang si Than-Oh sa kanyang nakababatang kapatid.
"Pero, Kuya... (biglang pumasok sa isipan ni Jo-Na ang sinabi ng kanyang ina tungkol sa palasyo noong nag-uusap sila..'Ang palasyo ay ang lugar na hindi mo dapat matuklasan...') Hindi ko pa nakikita ang lugar na iyon. Pero sa tingin ko, ang palasyo ay isang napakagandang lugar.." katwiran ni Jo-Na sa kanyang kuya.
"Gusto mo bang mapagalitan ni ina, Jo-Na? Alagaan mo nalang ang ating nakababatang kapatid na si Oh-Than habang si ama ay nagtatanim ng gulay" utos ni Than-Oh sa kapatid.
Hindi na muling nagsalita c Jo-Na at pinuntahan na lang ang nakababata pa nilang kapatid na limang taong gulang na batang lalaki.
"Jo-Na, anak. Maiwan ka na namin. Ang ama mo ay nandiyan lang sa likod bahay at nagtatanim, alagaan mong mabuti ang kapatid mo" pamamaalam ng sastre sa anak na babae.
"Opo ina, mag-ingat po kayo ni kuya" pamamaalam din ni Jo-Na sa kanyang ina at kuya. Ngunit may binabalak na kakaiba sa isipan.
"Than-Oh, mag-aral kang mabuti, pagbutihin mo ang iyong pagsasanay, pasasaan ba at magiging isang Punong Yu-Neok (Lalaking Tagapaglingkod) ka din balang araw" pagpapangaral ni Sastre Pis sa anak habang tinatahak ang daan patungong palasyo. Lingid sa kaalaman ng mag-ina ay sinusundan pala sila ng batang si Jo-Na. Nagbalak itong sundan ang ina at ang kuya upang makarating ito ng palasyo na nais nitong makita.
"Kailangan kong masundan si ina at kuya, upang makarating din ako ng palasyo" wika ng batang si Jo-Na sa kanyang isipan habang aali-aaligid na sinusundan ang ina at kapatid.
Pagpasok sa palasyo ay kaagad na naghiwalay ang mag-ina, si Than-Oh ay tinahak na ang daan patungo sa silid-sanayan sa Kubon ng mga Yu-Neok samantalang si Sastre Pis ay nagtungo sa tanggapan ni Sastre Na, ang Punong Sastre, upang magpaalam sa kanyang pagpunta sa tanggapan ng mahal na hari.
Samantalang si Jo-Na ay nahirapan sa pagpasok sa palasyo sapagkat nakita niya ang pagsasara ng pinto ng palasyo ng mga kawal. Nag-isip siya ng paraan upang makapasok ng palasyo. Nang may nakita siyang isang puno, mabilis niyang inakyat ito upang makita ang tanawin sa likod ng naglalakihang bakod ng palasyo. Pagdating sa tuktok, tanaw na tanaw niya ang kagandahan ng loob ng Palasyo ng For-Ae.
Matapos magpaalam ni Saste Pis sa Punong Sastre, kaagad siyang nagtungo sa tanggapan ng punong tagapaglingkod ayon sa usapan nilang magkaibigan na magsasabay sila patungong tanggapan ng hari. Ngunit wala daw ito sa kanyang tanggapan dahil sa pinapakain pa nito ang mahal na prinsepe, pagbibigay-alam sakanya ng isang tagapaglingkod na naroroon, kaya't pinapasok muna siya sa loob ng tanggapan habang hinihintay ang kaibigan. Sa loob ng tanggapan ng punong tagapaglingkod, naupo siya sa upuan ng kaibigan, ramdam niya ang pagiging isang punong tagapaglingkod, na ginagalang, pinakamataas sa lahat ng babaing tagapaglingkod sa palasyo, posisyon na pinapangarap ng lahat ng tagapaglingkod na makamit. Maging siya, pinangarap niya din ang posisyong iyon noong mga panahong nagsasanay siyang maging tagapaglingkod kasama ang kaibigan. Ngunit ngayon, ang posisyong kanilang pinangarap ay nakamit na ng kanyang kaibigan, at ikinatutuwa niya ang bagay na iyon para kay Te-Yol. Sa gitna ng kanyang pag-iisip ay biglang pumasok sa kanyang isipan ang sinabi ng kanyang anak tungkol sa pagnanais nitong maging tagapaglingkod sa palasyo. Nag-isip tuloy siya sa bagay na iyon, napagisip-isip niya ang maaaring mangyari sakaling ipasok niya ang anak sa palasyo upang maging isang tagapaglingkod. Ngunit dalawa lamang ang maaaring mangyari, ang maging isang Punong Tagapaglingkod rin ang kanyang anak alang-alang sa kanya sa tulong ng kanyang kaibigan, o ang magdanas ng paghihirap na kanyang naranasan sa kamay ng mga sakim na Cruz. Hindi iyon maaari, sabi ng kanyang isipan.
Tuesday, May 26, 2009
KABANATA 5
Abalang abala ang kusina ng palasyo sa paghahanda ng pagkain ng mga nakatataas, almusal ang unang pagkain na kailangan nilang iahin sa Mahal na Hari, pati na sa Mahal na Reyna, Prinsepe at sa nagdadalang-taong Suk-Wuon. Ang Punong Tagapamahala sa Kusina na si Lady Jen-Ni Cruz ang namamahala sa pagkain ng Mahal na Hari at sa pitong taong gulang na Mahal na Prinsepe, samantalang ang Punong Tagapaglingkod naman ang namamahala sa mga pagkaing kakainin ng reyna lalo't higit ng suk-wuon, sapagkat sumeselan na ito sa pagkain.
"Lady Cruz nakahanda na ba ang pagkain ng Mahal na Hari't Prinsepe?" tanong ni Mada'am Ly sa Punong Tagapamahala na kasalukuyan naglalagay ng lason sa pagkain ng Prinsepe, ito ay ayon sa utos sa kanya ni Suk-Wuon Cruz na lagyan ng lasong pampahina ng resistensya at katawan ang bawat pagkaing kakainin ng Prinsepe. Kasama iyon sa plano ng Suk-Wuon na magapi ang Mahal na Reyna kasama ang anak nitong Prinsepe, sapagkat kapag walang potensyal ang anak nito na maging isang hari, sa sanggol na dinadala nito nakasalalay ang prinsepeng papalit kapag nagretiro na ang hari. Kaya gayon na lamang ang pagtutulungan ng Punong Tagapamahala at ng Suk-Wuon na parehong nagmula sa iisang angkan, Angkan ng mga Cruz.
"Isusunod ko na lamang Mada'am Ly ang mga pagkain kapag ito'y natapos ko nang lutuin" tugon ni Lady Cruz na may kahalong pagkagulat.
"Ngunit nagugutom na ang Mahal na Hari, bilisan mo na lamang diyan at kailangan nang makapag-almusal ng hari dahil mayroon siyang bisitang darating" pag-uutos ng Punong Tagapaglingkod.
"Opo, Mada'am" tugon ni Lady Cruz kasabay ng pagyuko. Pagtalikod ng Punong Tagapaglingkod ay nagpatuloy ito sa paglalagay ng lason sa pagkain ng prinsepe.
Nasa labas na ng tanggapan ng reyna si Mada'am Ly bitbit ang mga pagkaing kanyang inihanda para sa reyna. "Mahal na Reyna, nasa labas po ang Punong Tagapaglingkod" wika ng tagapaglingkod ng reyna.
"Papasukin mo siya" wika ng Mahal na Reyna. Pagkatapos magbigay pugay ni Mada'am Ly kay Reyna Bo ay isa isa na niyang inihain ang mga pagkaing kanyang inihanda. Gayon na lamang siya pinuri ng reyna sa sarap ng mga pagkaing niluto niya.
"Dapat ay ganito din kasasarap at kasusustansya ang mga pagkaing inyong inihahain kay Suk-Wuon Cruz, ngayon pa't nagdadalang-tao siya." wika ng reyna.
"Nagsaliksik po ako ng mga pagkaing nararapat kainin ng mga nagdadalang-tao kagaya ng suk-wuon" tugon ni Mada'am Ly na ikinatuwa ni Reyna Bo.
Samantalang sa labas ng tanggapan ng Suk-Wuon, nang ipaalam ng tagapaglingkod ng suk-wuon na ang punong tagapaglingkod ang magpapakain sa kanya, agad niya itong inayawan sapagkat ang nais niyang magpakain sakanya ay ang punong tagapamahala sa kusina.
"Ngunit sa aking responsibilidad po nakaatang ang paghahanda ng pagkaing inyo pong kakainin" katwiran ni Mada'am Ly sa maselang Suk-Wuon.
"Kung gayon, edi ipatawag mo na lamang ang punong tagapamahala sa kusina upang magpakain sa akin ng pagkaing inihanda mo, habang nakatayo ka diyan sa labas" gayon na lamang ang kalupitang pag-aasta sa kanya ng nagdadalang-taong suk-wuon.
Ilang minuto pa'y dumating na ang punong tagapamahala dala ang pagkain ng prinsepe. "Ipinatatawag niyo daw po ako, Mada'am" wika niya.
"Oo, ikaw ang gusto ng Suk-Wuon na magpakain sa kanya. Ako na lamang ang maghahain sa prinsepe ng mga pagkaing inihanda mo" tugon ni Mada'am Ly.
"Sige po, Mada'am" pagsang-ayon ni Lady Cruz, nang masilayang nakatalikod na ang punong tagapaglingkod ay palihim itong tumawa sapagkat ang nagaganap ay kasama sa plano nila ng suk-wuon.
Sa loob ng tanggapan ng Suk-Wuon ay tuwang-tuwa ang dalawa sa katagumpayan ng mga plano nila. Samantalang sa tanggapan ng prinsipe, amoy pa lamang ng pagkaing inihanda ng punong tagapamahala ay hindi na nagustuhan ng prinsepe, marahil sanhi ito ng lasong inilagay nito, kaya't hindi niya iyon nakain. Naghanda muli ng panibagong pagkain ang Punong Tagapaglingkod upang ipakain sa Mahal na Prinsepe Ches-Ter Ngan.
"Lady Cruz nakahanda na ba ang pagkain ng Mahal na Hari't Prinsepe?" tanong ni Mada'am Ly sa Punong Tagapamahala na kasalukuyan naglalagay ng lason sa pagkain ng Prinsepe, ito ay ayon sa utos sa kanya ni Suk-Wuon Cruz na lagyan ng lasong pampahina ng resistensya at katawan ang bawat pagkaing kakainin ng Prinsepe. Kasama iyon sa plano ng Suk-Wuon na magapi ang Mahal na Reyna kasama ang anak nitong Prinsepe, sapagkat kapag walang potensyal ang anak nito na maging isang hari, sa sanggol na dinadala nito nakasalalay ang prinsepeng papalit kapag nagretiro na ang hari. Kaya gayon na lamang ang pagtutulungan ng Punong Tagapamahala at ng Suk-Wuon na parehong nagmula sa iisang angkan, Angkan ng mga Cruz.
"Isusunod ko na lamang Mada'am Ly ang mga pagkain kapag ito'y natapos ko nang lutuin" tugon ni Lady Cruz na may kahalong pagkagulat.
"Ngunit nagugutom na ang Mahal na Hari, bilisan mo na lamang diyan at kailangan nang makapag-almusal ng hari dahil mayroon siyang bisitang darating" pag-uutos ng Punong Tagapaglingkod.
"Opo, Mada'am" tugon ni Lady Cruz kasabay ng pagyuko. Pagtalikod ng Punong Tagapaglingkod ay nagpatuloy ito sa paglalagay ng lason sa pagkain ng prinsepe.
Nasa labas na ng tanggapan ng reyna si Mada'am Ly bitbit ang mga pagkaing kanyang inihanda para sa reyna. "Mahal na Reyna, nasa labas po ang Punong Tagapaglingkod" wika ng tagapaglingkod ng reyna.
"Papasukin mo siya" wika ng Mahal na Reyna. Pagkatapos magbigay pugay ni Mada'am Ly kay Reyna Bo ay isa isa na niyang inihain ang mga pagkaing kanyang inihanda. Gayon na lamang siya pinuri ng reyna sa sarap ng mga pagkaing niluto niya.
"Dapat ay ganito din kasasarap at kasusustansya ang mga pagkaing inyong inihahain kay Suk-Wuon Cruz, ngayon pa't nagdadalang-tao siya." wika ng reyna.
"Nagsaliksik po ako ng mga pagkaing nararapat kainin ng mga nagdadalang-tao kagaya ng suk-wuon" tugon ni Mada'am Ly na ikinatuwa ni Reyna Bo.
Samantalang sa labas ng tanggapan ng Suk-Wuon, nang ipaalam ng tagapaglingkod ng suk-wuon na ang punong tagapaglingkod ang magpapakain sa kanya, agad niya itong inayawan sapagkat ang nais niyang magpakain sakanya ay ang punong tagapamahala sa kusina.
"Ngunit sa aking responsibilidad po nakaatang ang paghahanda ng pagkaing inyo pong kakainin" katwiran ni Mada'am Ly sa maselang Suk-Wuon.
"Kung gayon, edi ipatawag mo na lamang ang punong tagapamahala sa kusina upang magpakain sa akin ng pagkaing inihanda mo, habang nakatayo ka diyan sa labas" gayon na lamang ang kalupitang pag-aasta sa kanya ng nagdadalang-taong suk-wuon.
Ilang minuto pa'y dumating na ang punong tagapamahala dala ang pagkain ng prinsepe. "Ipinatatawag niyo daw po ako, Mada'am" wika niya.
"Oo, ikaw ang gusto ng Suk-Wuon na magpakain sa kanya. Ako na lamang ang maghahain sa prinsepe ng mga pagkaing inihanda mo" tugon ni Mada'am Ly.
"Sige po, Mada'am" pagsang-ayon ni Lady Cruz, nang masilayang nakatalikod na ang punong tagapaglingkod ay palihim itong tumawa sapagkat ang nagaganap ay kasama sa plano nila ng suk-wuon.
Sa loob ng tanggapan ng Suk-Wuon ay tuwang-tuwa ang dalawa sa katagumpayan ng mga plano nila. Samantalang sa tanggapan ng prinsipe, amoy pa lamang ng pagkaing inihanda ng punong tagapamahala ay hindi na nagustuhan ng prinsepe, marahil sanhi ito ng lasong inilagay nito, kaya't hindi niya iyon nakain. Naghanda muli ng panibagong pagkain ang Punong Tagapaglingkod upang ipakain sa Mahal na Prinsepe Ches-Ter Ngan.
KABANATA 4
Maagang gumising si Rek-Sy upang maghanda ng pagkain. Habang ginagayat niya ang mga sangkap sa kanyang iniluluto ay hindi niya mapigilang maalala ang mga panahon noong siya'y bagong pasok pa lamang sa palasyo bilang tagapagluto, kasama niya ang kaibigang si Te-Yol at sabay silang nag-aral sa palasyo upang maging mga tagapagluto sa kusina. Doon nila nakilala ang babaing pamangkin ng Punong Tagapamahala sa Kusina noong mga panahong iyon, si Jen-Ni. Siya ay may angking pagka agresibo sa kanyang mga gawain, mapagmataas at mahilig ipagmalaki na isa siyang pamangkin ng Punong Tagapamahala. Madalas niyang ipangako na siya ay susunod sa yapak ng kanyang tiya, at magiging isa rin siyang Punong Tagapamahala balang araw.
Sa mga pagsusulit at paligsahan ay madalas manguna ang pangalan nina Te-Yol at Rek-Sy, lagi lamang pumapangatlo ang pangalan niya. Kaya higit na lamang ang pagkainggit ni Jen-Ni sa dalawang magkaibigan, lalo na sa mga araw na laging natatalo at nauunahan siya. Kaya gumawa at bumuo siya ng plano upang matalo niya at magapi ang isa man sa kanilang dalawa. Iyon ang bagay na ikinatatakot ni Rek-Sy na mangyari sa kanila.
Sa bawat paghalo niya ng sabaw na kanyang tinitimpla, hindi niya maisawang maalala ang kalupitan at kasakiman ni Jen-Ni, naalala niya kung papaanong lagyan nito ng pampaalat ang pagkaing inihahanda ng katabi niyang tagapagsanay upang matalo lamang nito iyon. Lahat ay kaya nitong gawin alang-alang sa ikatataas at ikapapahamak ng nakakalaban niya. Naalala niya tuloy noong mga panahong nangyari ang kinatatakutan niya, nakalaban niya si Jen-Ni noong nagsumbong ito sa kanyang tiya, tungkol sa lalaking nakita nito na kasama niya habang naglalakad sa may tabing ilog, agad na inakusahan siya ng Punong Tagapamahala na tumigil na sa pagsasanay sapagkat siya'y lumabag sa batas ng mga tagapaglingkod. Kitang kita niya kung papaanong nagtagumpay si Jen-Ni sa likod ng kanyang tiya. Doon natigil ang pagiging isang tagapagluto niya, umamin siya na totoong irog niya ang lalaking nakita ni Jen-Ni na kasama niya, taliwas sa turo ni Te-Yol na itanggi ang bagay na iyon upang makapagpatuloy siya sa pagsasanay ng pagluluto. Hindi niya kayang gawin iyon, dahil mahina ang loob niya, kaya't mas minabuti na lamang niyang magasawa kaysa sa magpatuloy na makasama pa sa pagluluto ang taong kinatakutan na niya, si Jen-Ni. May galit siyang naramdaman para dito sapagkat ito ang dahilan ng pagguho ng pangarap niyang maging isang tagapagluto kasama ng matalik na kaibigan. Ganon naman ang paghanga niya sa kaibigan, sa pagpapatuloy nito sa kabila ng kasamaan ni Jen-Ni. Malakas ang loob, magaling at matalino si Te-Yol, kaya napanatili niya ang pagiging tagapagsanay na mahusay at nangunguna sa lahat ng mga nagsasanay. Kaya noong nagretiro ang Punong Tagapaglingkod noong mga panahong iyon, siya ang piniling pumalit sa posisyong iyon ng pagiging isang Punong Tagapaglingkod, at ang hindi magpapatalong si Jen-Ni ang siyang naging Punong Tagapamahala sa kusina noong mamatay naman ang kanyang tiya. At siya ang namamahala sa kusina noong mga panahong iyon hanggang sa kasalukuyan.
Biglang pumasok sa isipan niya ang mungkahi ni Te-Yol na ipasok ang kanyang anak na babae upang maging tagapagsanay sa palasyo, ngunit ayaw niya itong magaya sa kanya. Takot siyang mapasakamay ito ng kasamaan at kasakiman sa loob ng kusina na sa ngayon ay pinamumunuan pa ng kanilang malupit na kaaway.
"Ina ang bango naman po ng niluluto niyong sinabawang isda.." nagulat siya ng marinig niya ang nagsalitang nasa tabi niya pala.
"Jo-Na gising ka na pala anak, paano mo nalamang sinabawang isda ang niluluto ko?" pagtatakang tanong niya sa anak.
"Sapagkat alam ko na po ina ang amoy ng isda kapag sinasabawan. Naamoy ko din po ang sampalok na inyong inilagay upang maging pampaasim ng sabaw.." eksplanasyon ng pitong taong gulang na batang babae.
"Ang galing mo naman anak, nalalaman mo ang mga sangkap ng pagkaing niluluto sa pamamagitan ng pag-amoy lamang" paghanga niya sa kanyang anak.
"Alam niyo po ba ina, gusto ko pong maging isang mahusay na tagapagluto, kapag wala po kayo tinutulungan ko po si ama na maghanda at magluto ng pagkain namin. Gusto ko pong maging isang tagapagluto sa palasyo at magpakain ng marami!" wika ng kanyang anak.
"Jo-Na kalimutan mo ang bagay na iyan, saan mo natutunan ang mga bagay tungkol sa mga tagapagluto sa palasyo?" tanong niya sa kanyang anak. Dahil ni minsan ay hindi niya binabanggit sa anak ang mga bagay tungkol sa kusina ng palasyo at ang mga tao dito.
"Ikinuwento po iyon sa akin ni kuya, noong minsang sinabi niya po sa akin ang mga pagkaing natitikman niya sa loob ng palasyo habang nagsasanay siya" sagot niya sa ina.
"Anak makinig ka, ang kusina sa palasyo ay lugar na hindi mo dapat matuklasan, ito ang lugar na puno ng kasakiman at pag-aagawan ng posisyon ang alam gawin ng mga taong namumuno sa lugar na ito. Huwag na huwag kang tatapak sa lugar na iyon, Jo-Na. Hindi ka magiging isang tagapagluto ng kusina ng palasyo" habilin ni Rek-Sy sa kanyang anak.
"Opo, ina" tugon ni Jo-Na sa kanyang ina na may pag-aalinlangan at pagtataka sa mga salitang binitawan ng kanyang ina tungkol sa lugar na gustong gusto niyang mapuntahan at makita.
Sa mga pagsusulit at paligsahan ay madalas manguna ang pangalan nina Te-Yol at Rek-Sy, lagi lamang pumapangatlo ang pangalan niya. Kaya higit na lamang ang pagkainggit ni Jen-Ni sa dalawang magkaibigan, lalo na sa mga araw na laging natatalo at nauunahan siya. Kaya gumawa at bumuo siya ng plano upang matalo niya at magapi ang isa man sa kanilang dalawa. Iyon ang bagay na ikinatatakot ni Rek-Sy na mangyari sa kanila.
Sa bawat paghalo niya ng sabaw na kanyang tinitimpla, hindi niya maisawang maalala ang kalupitan at kasakiman ni Jen-Ni, naalala niya kung papaanong lagyan nito ng pampaalat ang pagkaing inihahanda ng katabi niyang tagapagsanay upang matalo lamang nito iyon. Lahat ay kaya nitong gawin alang-alang sa ikatataas at ikapapahamak ng nakakalaban niya. Naalala niya tuloy noong mga panahong nangyari ang kinatatakutan niya, nakalaban niya si Jen-Ni noong nagsumbong ito sa kanyang tiya, tungkol sa lalaking nakita nito na kasama niya habang naglalakad sa may tabing ilog, agad na inakusahan siya ng Punong Tagapamahala na tumigil na sa pagsasanay sapagkat siya'y lumabag sa batas ng mga tagapaglingkod. Kitang kita niya kung papaanong nagtagumpay si Jen-Ni sa likod ng kanyang tiya. Doon natigil ang pagiging isang tagapagluto niya, umamin siya na totoong irog niya ang lalaking nakita ni Jen-Ni na kasama niya, taliwas sa turo ni Te-Yol na itanggi ang bagay na iyon upang makapagpatuloy siya sa pagsasanay ng pagluluto. Hindi niya kayang gawin iyon, dahil mahina ang loob niya, kaya't mas minabuti na lamang niyang magasawa kaysa sa magpatuloy na makasama pa sa pagluluto ang taong kinatakutan na niya, si Jen-Ni. May galit siyang naramdaman para dito sapagkat ito ang dahilan ng pagguho ng pangarap niyang maging isang tagapagluto kasama ng matalik na kaibigan. Ganon naman ang paghanga niya sa kaibigan, sa pagpapatuloy nito sa kabila ng kasamaan ni Jen-Ni. Malakas ang loob, magaling at matalino si Te-Yol, kaya napanatili niya ang pagiging tagapagsanay na mahusay at nangunguna sa lahat ng mga nagsasanay. Kaya noong nagretiro ang Punong Tagapaglingkod noong mga panahong iyon, siya ang piniling pumalit sa posisyong iyon ng pagiging isang Punong Tagapaglingkod, at ang hindi magpapatalong si Jen-Ni ang siyang naging Punong Tagapamahala sa kusina noong mamatay naman ang kanyang tiya. At siya ang namamahala sa kusina noong mga panahong iyon hanggang sa kasalukuyan.
Biglang pumasok sa isipan niya ang mungkahi ni Te-Yol na ipasok ang kanyang anak na babae upang maging tagapagsanay sa palasyo, ngunit ayaw niya itong magaya sa kanya. Takot siyang mapasakamay ito ng kasamaan at kasakiman sa loob ng kusina na sa ngayon ay pinamumunuan pa ng kanilang malupit na kaaway.
"Ina ang bango naman po ng niluluto niyong sinabawang isda.." nagulat siya ng marinig niya ang nagsalitang nasa tabi niya pala.
"Jo-Na gising ka na pala anak, paano mo nalamang sinabawang isda ang niluluto ko?" pagtatakang tanong niya sa anak.
"Sapagkat alam ko na po ina ang amoy ng isda kapag sinasabawan. Naamoy ko din po ang sampalok na inyong inilagay upang maging pampaasim ng sabaw.." eksplanasyon ng pitong taong gulang na batang babae.
"Ang galing mo naman anak, nalalaman mo ang mga sangkap ng pagkaing niluluto sa pamamagitan ng pag-amoy lamang" paghanga niya sa kanyang anak.
"Alam niyo po ba ina, gusto ko pong maging isang mahusay na tagapagluto, kapag wala po kayo tinutulungan ko po si ama na maghanda at magluto ng pagkain namin. Gusto ko pong maging isang tagapagluto sa palasyo at magpakain ng marami!" wika ng kanyang anak.
"Jo-Na kalimutan mo ang bagay na iyan, saan mo natutunan ang mga bagay tungkol sa mga tagapagluto sa palasyo?" tanong niya sa kanyang anak. Dahil ni minsan ay hindi niya binabanggit sa anak ang mga bagay tungkol sa kusina ng palasyo at ang mga tao dito.
"Ikinuwento po iyon sa akin ni kuya, noong minsang sinabi niya po sa akin ang mga pagkaing natitikman niya sa loob ng palasyo habang nagsasanay siya" sagot niya sa ina.
"Anak makinig ka, ang kusina sa palasyo ay lugar na hindi mo dapat matuklasan, ito ang lugar na puno ng kasakiman at pag-aagawan ng posisyon ang alam gawin ng mga taong namumuno sa lugar na ito. Huwag na huwag kang tatapak sa lugar na iyon, Jo-Na. Hindi ka magiging isang tagapagluto ng kusina ng palasyo" habilin ni Rek-Sy sa kanyang anak.
"Opo, ina" tugon ni Jo-Na sa kanyang ina na may pag-aalinlangan at pagtataka sa mga salitang binitawan ng kanyang ina tungkol sa lugar na gustong gusto niyang mapuntahan at makita.
KABANATA 3
"Magbigay pugay sa Punong Tagapaglingkod!" sigaw ng kawal sa labas ng Kubon ng Tahian, na kaagad na pinagbigay alam ng tagapaglingkod ng Punong Sastre sa kanila.
"Mahal na Punong Sastre, nasa labas po ang Mahal na Punong Tagapaglingkod, ano po ang gagawin ko?" wika ng tagpaglingkod sa Punong Sastre na si Sastre We-Nah Na.
"Papasukin mo siya" nagtatakang wika ni Sastre Na na kaagad umalis sa kanyang kinauupuan upang doon maupo ang Punong Tagapaglingkod (Isang tradisyon na sa bawat tanggapan, ang pinakamataas ang dapat na nakaupo sa mataas na upuan, kahit na iyon ay sa iyo pang tanggapan). Pagkaupo ng Punong Tagapaglingkod ay kaagad na nagbigay pugay ang Punong Sastre sa pamamagitan ng pagyuko at pagluhod ng nakatungo sa harapan ng Punong Tagapaglingkod. Pagkatapos ay sinabi "Ano pong kailangan niyo sa inyong pagparito sa aking tanggapan?".
"Gusto kong makausap si Sastre Pis, Pinatatawag siya ng Mahal na Hari upang atasan ng mahalagang tungkulin" wika ng Punong Tagapaglingkod na si Mada'am Ly. Hindi na muling tumugon ang Punong Sastre na si Sastre Na at kaagad na pinatawag si Sastre Pis.
Natuwa si Sastre Pis sa kanyang nalaman na siya'y gustong makausap ng Punong Tagapaglingkod sapagkat magkikitang muli sila ng matalik na kaibigan. Pagpasok niya sa tanggapan ni Sastre Na kung saan naroroon at naghihintay sa kanya ang Punong Tagpaglingkod ay yumuko siya upang magbigay pugay, ngunit pinigilan siya at sinabihang huwag nang magbigay galang at kaagad siyang niyakap nito sa kasabikan, tuwang tuwa ang matalik na magkaibigan sa muli nilang pagkikita.
"Nabalitaan kong may nais daw na ipagawa sa akin ang Mahal na Hari?" pagbubukas ng usapan ni Sastre Pis sa kaibigan matapos ang mahaba nilang kumustahan.
"Nagdadalang-tao ang isa sa mga Suk-Wuon, at lumalaki na ang tiyan nito. Nais ng hari na tahian mo ito ng damit pang buntis" tugon ng Punong Tagapaglingkod.
Nag-usap ang magkaibigan sa plano nilang pagpunta ni Sastre Pis sa tanggapan ng hari upang pag-usapan ang gawaing nais nitong ipagawa sa kanya. Maraming bagay pa ang napag-usapan ng magkaibigan, mga bagay tungkol sa kalagayan ng kanilang pamumuhay. Natanong ni Mada'am Ly sa kaibigan ang kalagayan niya bilang isang ina sa kanyang mga anak sa kabila ng paninilbihan niya bilang mananahi ng palasyo. Isinalaysay naman ng sastre na ang kanyang panganay na anak na lalaki ay ipinasok niya sa loob palasyo upang magsanay na maging isang Yu-Neok o lalaking tagapaglingkod. Natuwa naman ang Punong Tagapaglingkod sa isinalaysay ng kanyang kaibigan.
"Kasama pala ang iyong panganay na anak sa mga batang lalaking sinasanay upang maging mga Yu-Neok, mabuti naman at dito mo din siya ipinasok upang manilbihan kasama mo, ngunit iba ang tungkuling kailangan niyang gampanan bilang isang lalaking tagapaglingkod ng hari" wika ni Mada'am Ly kay Sastre Pis.
"Alam ko, kaya nga ba ako nagpapasalamat at naging mga lalaki ang mga anak ko, at kung naging mga babae sila, hindi ko sila ipapasok dito upang maging tagapagluto sa kusina ng palasyo!" pagsisinungaling ni Sastre Pis sa pagsabing mga lalaki ang kanyang mga anak.
"Ang alam ko ay may anak kang isang babae, 'yung pangalawa mong anak. Bakit mo sinabing mga lalaki lang ang anak mo?" tanong ni Mada'am Ly.
"Wala akong anak na babae, paano mo naman nasabi 'yan?" pagtatago ni Sastre Pis sa anak niyang babae.
"Matalik kitang kaibigan, kaya alam ko ang mga bagay na meron ka at nangyayari sa'yo. Alam ko na ang pangalawa mong anak ay babae. Bakit hindi mo siya ipasok sa palasyo upang maging isang tagapagluto?" tanong ni Mada'am Ly sa kaibigan.
"Wala na akong anak na babae, namatay siya sa isang malubhang sakit noong sanggol pa siya. At kung buhay man siya ngayon, hinding hindi ko siya ipapasok sa palasyo upang maging isang tagapagluto" pagsisinungaling ni Sastre Pis sa kaibigan upang maitago ang anak niyang babae.
"Ngunit.. Wala akong nabalitaan na namatay ang iyong anak. Kaya mo ba nasasabi ang mga bagay na iyan ay dahil may galit ka pa rin sa kasalukuyang Punong Tagapamahala sa Kusina? Dahil siya ang dahilan ng pagpapatalsik sa iyo noong tayo'y nagsasanay pa lamang? Alam kong itinatago mo lamang ang iyong anak." Pagsususpetya ni Mada'am Ly kay Sastre Pis.
"Matagal ko nang kinalimutan ang galit ko kay Jen-Ni Cruz, kasalanan ko bang umibig kaya ako napatalsik bilang isang tagapagluto sa kusina? Kaya noong makita niya ako na may kasamang lalaki ay kaagad niya akong isinumbong sa tiya niya na noon ay Punong Tagapamahala sa Kusina. Wala na ang galit ko sa kanya sapagkat masaya na ako sa kalagayan ko ngayon, at masaya na rin siya dahil natupad na ang kagustuhan niya ngayon, ang maging isang Punong Tagapamahala sa Kusina." pagkukuwento ni Sastre Pis.
"Kung gayon ay bakit mo itinatago ang iyong anak upang maging isang tagapagluto sa palasyo?" Tanong ni Mada'am Ly.
"Dahil ayokong matulad sa akin ang anak ko, ayokong maranasan niya ang mga naranasan ko sa loob ng kusina. Hindi nararapat sakanya ang kasakiman sa kusina na ngayon ay pinamamalas ni Jen-Ni Cruz." pagtatapat ni Sastre Pis.
"Huwag mong sabihin iyan, hindi tayo basta basta magpapagapi kay Jen-Ni Cruz, hindi ko siya hahayaang magmataas at angkinin ang kusina. Punong Tagapamahala lamang siya at ako ang Punong Tagapaglingkod" paniniguro ni Mada'am Ly.
"Kilala ko ang Angkan ng mga Cruz, mga sakim sila sa kayaman at posisyon sa palasyo. Lalo na si Jen-Ni, alam kong lahat ay kaya niyang gawin makamit lamang ang gusto. Mag-ingat ka sa kanya Te-Yol.."
"Mahal na Punong Sastre, nasa labas po ang Mahal na Punong Tagapaglingkod, ano po ang gagawin ko?" wika ng tagpaglingkod sa Punong Sastre na si Sastre We-Nah Na.
"Papasukin mo siya" nagtatakang wika ni Sastre Na na kaagad umalis sa kanyang kinauupuan upang doon maupo ang Punong Tagapaglingkod (Isang tradisyon na sa bawat tanggapan, ang pinakamataas ang dapat na nakaupo sa mataas na upuan, kahit na iyon ay sa iyo pang tanggapan). Pagkaupo ng Punong Tagapaglingkod ay kaagad na nagbigay pugay ang Punong Sastre sa pamamagitan ng pagyuko at pagluhod ng nakatungo sa harapan ng Punong Tagapaglingkod. Pagkatapos ay sinabi "Ano pong kailangan niyo sa inyong pagparito sa aking tanggapan?".
"Gusto kong makausap si Sastre Pis, Pinatatawag siya ng Mahal na Hari upang atasan ng mahalagang tungkulin" wika ng Punong Tagapaglingkod na si Mada'am Ly. Hindi na muling tumugon ang Punong Sastre na si Sastre Na at kaagad na pinatawag si Sastre Pis.
Natuwa si Sastre Pis sa kanyang nalaman na siya'y gustong makausap ng Punong Tagapaglingkod sapagkat magkikitang muli sila ng matalik na kaibigan. Pagpasok niya sa tanggapan ni Sastre Na kung saan naroroon at naghihintay sa kanya ang Punong Tagpaglingkod ay yumuko siya upang magbigay pugay, ngunit pinigilan siya at sinabihang huwag nang magbigay galang at kaagad siyang niyakap nito sa kasabikan, tuwang tuwa ang matalik na magkaibigan sa muli nilang pagkikita.
"Nabalitaan kong may nais daw na ipagawa sa akin ang Mahal na Hari?" pagbubukas ng usapan ni Sastre Pis sa kaibigan matapos ang mahaba nilang kumustahan.
"Nagdadalang-tao ang isa sa mga Suk-Wuon, at lumalaki na ang tiyan nito. Nais ng hari na tahian mo ito ng damit pang buntis" tugon ng Punong Tagapaglingkod.
Nag-usap ang magkaibigan sa plano nilang pagpunta ni Sastre Pis sa tanggapan ng hari upang pag-usapan ang gawaing nais nitong ipagawa sa kanya. Maraming bagay pa ang napag-usapan ng magkaibigan, mga bagay tungkol sa kalagayan ng kanilang pamumuhay. Natanong ni Mada'am Ly sa kaibigan ang kalagayan niya bilang isang ina sa kanyang mga anak sa kabila ng paninilbihan niya bilang mananahi ng palasyo. Isinalaysay naman ng sastre na ang kanyang panganay na anak na lalaki ay ipinasok niya sa loob palasyo upang magsanay na maging isang Yu-Neok o lalaking tagapaglingkod. Natuwa naman ang Punong Tagapaglingkod sa isinalaysay ng kanyang kaibigan.
"Kasama pala ang iyong panganay na anak sa mga batang lalaking sinasanay upang maging mga Yu-Neok, mabuti naman at dito mo din siya ipinasok upang manilbihan kasama mo, ngunit iba ang tungkuling kailangan niyang gampanan bilang isang lalaking tagapaglingkod ng hari" wika ni Mada'am Ly kay Sastre Pis.
"Alam ko, kaya nga ba ako nagpapasalamat at naging mga lalaki ang mga anak ko, at kung naging mga babae sila, hindi ko sila ipapasok dito upang maging tagapagluto sa kusina ng palasyo!" pagsisinungaling ni Sastre Pis sa pagsabing mga lalaki ang kanyang mga anak.
"Ang alam ko ay may anak kang isang babae, 'yung pangalawa mong anak. Bakit mo sinabing mga lalaki lang ang anak mo?" tanong ni Mada'am Ly.
"Wala akong anak na babae, paano mo naman nasabi 'yan?" pagtatago ni Sastre Pis sa anak niyang babae.
"Matalik kitang kaibigan, kaya alam ko ang mga bagay na meron ka at nangyayari sa'yo. Alam ko na ang pangalawa mong anak ay babae. Bakit hindi mo siya ipasok sa palasyo upang maging isang tagapagluto?" tanong ni Mada'am Ly sa kaibigan.
"Wala na akong anak na babae, namatay siya sa isang malubhang sakit noong sanggol pa siya. At kung buhay man siya ngayon, hinding hindi ko siya ipapasok sa palasyo upang maging isang tagapagluto" pagsisinungaling ni Sastre Pis sa kaibigan upang maitago ang anak niyang babae.
"Ngunit.. Wala akong nabalitaan na namatay ang iyong anak. Kaya mo ba nasasabi ang mga bagay na iyan ay dahil may galit ka pa rin sa kasalukuyang Punong Tagapamahala sa Kusina? Dahil siya ang dahilan ng pagpapatalsik sa iyo noong tayo'y nagsasanay pa lamang? Alam kong itinatago mo lamang ang iyong anak." Pagsususpetya ni Mada'am Ly kay Sastre Pis.
"Matagal ko nang kinalimutan ang galit ko kay Jen-Ni Cruz, kasalanan ko bang umibig kaya ako napatalsik bilang isang tagapagluto sa kusina? Kaya noong makita niya ako na may kasamang lalaki ay kaagad niya akong isinumbong sa tiya niya na noon ay Punong Tagapamahala sa Kusina. Wala na ang galit ko sa kanya sapagkat masaya na ako sa kalagayan ko ngayon, at masaya na rin siya dahil natupad na ang kagustuhan niya ngayon, ang maging isang Punong Tagapamahala sa Kusina." pagkukuwento ni Sastre Pis.
"Kung gayon ay bakit mo itinatago ang iyong anak upang maging isang tagapagluto sa palasyo?" Tanong ni Mada'am Ly.
"Dahil ayokong matulad sa akin ang anak ko, ayokong maranasan niya ang mga naranasan ko sa loob ng kusina. Hindi nararapat sakanya ang kasakiman sa kusina na ngayon ay pinamamalas ni Jen-Ni Cruz." pagtatapat ni Sastre Pis.
"Huwag mong sabihin iyan, hindi tayo basta basta magpapagapi kay Jen-Ni Cruz, hindi ko siya hahayaang magmataas at angkinin ang kusina. Punong Tagapamahala lamang siya at ako ang Punong Tagapaglingkod" paniniguro ni Mada'am Ly.
"Kilala ko ang Angkan ng mga Cruz, mga sakim sila sa kayaman at posisyon sa palasyo. Lalo na si Jen-Ni, alam kong lahat ay kaya niyang gawin makamit lamang ang gusto. Mag-ingat ka sa kanya Te-Yol.."
KABANATA 2
Malupit, mabagsik at sakim ang maituuring sa pamamahala ng hari ng Palasyo ng For-Ae sa kalagitnaan ng taon noong ika-5 siglo. Ang bawat tao sa loob ng palasyo na lumabag sa batas mapa malaki man o maliit ay kaagad na hinahatulan ng kamatayan. Maselan din ito sa pagkain, kaya't ang mga taong namamahala sa kusina ay hirap na hirap sa pagpapakain sa kanya, kapag hindi niya nagustuhan ang pagkaing inihain sa kanya ay kaagad agad niya itong itatapon at ipababalik sa kusina upang maghanda at maglutong muli ng panibago. Marami siyang mga kawal at kapitang inihahanda sapagkat ang nais niya'y sumakop at magpalawak pa ng kanyang nasasakupan. Ganyan ang administrasyon nang mga panahong iyon sa Palasyo ng For-Ae, sa pamumuno ng malupit at sakim na hari na si Haring Ti-No Ngan. Si Ti-No Ngan ay nagmula pa sa mga kauna-unahang pinuno na naging hari rin sa iba't ibang palasyo sa bayan ng Lee Se-Yo, siya ay nagmula sa Angkan ng Ngan na kilala sa pagiging malupit at sakim sa pamumuno.
Ngunit kung anong lupit at bagsik ng haring ito, ay kabaligtaran naman siya ng kanyang reyna na si Reynang La-Nel Bo. Si La-Nel ay nagmula sa Angkan ng Bo na kilala sa pagiging mabait at may kalinisan ng puso. Kaya't kahit gaano kalupit ang kanyang asawa, siya ay nananatili pa rin bilang kanyang mapagmahal na asawa, reyna at mabuting ina ng kanilang anak. Nagdadalang-tao noon ang isa sa mga babae ng hari na si Suk-Wuon Cruz (Suk-Wuon ang tawag sa mga babae ng hari, pinapayagan ang mga hari noon na magkaroon ng ibang babae sa kabila ng pagkakaroon niya ng asawa, ang reyna. Upang sa oras na kailangan na niyang magretiro sa pagiging hari, at ang panganay na anak niya sa reyna ay babae at hindi maaaring maging hari, sa mga panganay na lalaking anak niya sa kanyang mga babae siya pipili upang pumalit sakanya't maging panibagong hari) Si Suk-Wuon Cruz ay nagmula sa Angkan ng mga Cruz na kilala sa pagiging mapagmataas at sakim sa kayaman at posisyon. Bagamat siya'y isang hamak lamang na babae ng hari, lahat ay kanyang kayang gawin upang magapi ang reyna at siya ang kilalanin na opisyal na asawa ng hari.
Lumalaki na ang tiyan ni Suk-Wuon Cruz, kaya't nagpatawag ang Mahal na Hari ng isang magaling na mananahi upang magtahi ng panibagong damit para sa suk-wuon. Kilala noon si Sastre Rek-Sy Pis sa pagiging isang mahusay na mananahi ng damit at magaling sa larangan ng pagdidisenyo ng mga kasuotan. Si Rek-Sy ay nagmula sa Angkan ng mga Pis na kilala sa pagiging mahusay sa iba't ibang larangan, maging sa pamumuno. Naging isang magaling na kapitan ang kanyang ama na si Kapitan Jo-Se Kil at naging isang Punong Kapitan noong mga panahong prinsepe pa lamang ang mahal na hari ngayon. Si Sastre Pis ay may tatlong anak na naninirahan di kalayuan sa labas ng palasyo. Pinatawag ng Mahal na Hari si Sastre Pis na kasalukuyang nananahi sa Kubon ng Tahian. At ang Punong Tagapaglingkod pa mismo ang inutusan ng Mahal na Hari upang tumawag sa mananahi. Ang Punong Tagapaglingkod noong mga panahong iyon sa pamumuno ni Haring Ngan ay si Mada'am Te-Yol Ly (Mada'am ang tawag sa mga pinunong babaing tagapaglingkod). Si Mada'am Ly ay kilala sa pagiging isang magaling na tagapaglingkod, siya ang pinakamahusay na tagapagsanay noong mga panahong nag-aaral pa lamang siyang magluto. Kasama niya dati ang kanyang matalik na kaibigan, iyon ay si Sastre Rek-Sy Pis. Si Mada'am Ly at Sastre Pis ay matalik na magkaibigan simula pa noong sila'y mga bata hanggang sa kanilang pagpasok sa palasyo, ngunit nagkahiwalay sila ng landas sa di inaasahang pagkakataon, dahil si Rek-Sy Pis ay napatalsik noong nagsasanay pa lamang siyang maging isang tagpagluto, kaya't ito'y nag-asawa at sa pananahi natuon ang kanyang landas, ngunit siya ngayon ay kilala sa larangan ng pananahi dahil sa kanyang kahusayan. Ngunit ngayon, muling pinagtagpo ang landas ng matalik na magkaibigan.
Ngunit kung anong lupit at bagsik ng haring ito, ay kabaligtaran naman siya ng kanyang reyna na si Reynang La-Nel Bo. Si La-Nel ay nagmula sa Angkan ng Bo na kilala sa pagiging mabait at may kalinisan ng puso. Kaya't kahit gaano kalupit ang kanyang asawa, siya ay nananatili pa rin bilang kanyang mapagmahal na asawa, reyna at mabuting ina ng kanilang anak. Nagdadalang-tao noon ang isa sa mga babae ng hari na si Suk-Wuon Cruz (Suk-Wuon ang tawag sa mga babae ng hari, pinapayagan ang mga hari noon na magkaroon ng ibang babae sa kabila ng pagkakaroon niya ng asawa, ang reyna. Upang sa oras na kailangan na niyang magretiro sa pagiging hari, at ang panganay na anak niya sa reyna ay babae at hindi maaaring maging hari, sa mga panganay na lalaking anak niya sa kanyang mga babae siya pipili upang pumalit sakanya't maging panibagong hari) Si Suk-Wuon Cruz ay nagmula sa Angkan ng mga Cruz na kilala sa pagiging mapagmataas at sakim sa kayaman at posisyon. Bagamat siya'y isang hamak lamang na babae ng hari, lahat ay kanyang kayang gawin upang magapi ang reyna at siya ang kilalanin na opisyal na asawa ng hari.
Lumalaki na ang tiyan ni Suk-Wuon Cruz, kaya't nagpatawag ang Mahal na Hari ng isang magaling na mananahi upang magtahi ng panibagong damit para sa suk-wuon. Kilala noon si Sastre Rek-Sy Pis sa pagiging isang mahusay na mananahi ng damit at magaling sa larangan ng pagdidisenyo ng mga kasuotan. Si Rek-Sy ay nagmula sa Angkan ng mga Pis na kilala sa pagiging mahusay sa iba't ibang larangan, maging sa pamumuno. Naging isang magaling na kapitan ang kanyang ama na si Kapitan Jo-Se Kil at naging isang Punong Kapitan noong mga panahong prinsepe pa lamang ang mahal na hari ngayon. Si Sastre Pis ay may tatlong anak na naninirahan di kalayuan sa labas ng palasyo. Pinatawag ng Mahal na Hari si Sastre Pis na kasalukuyang nananahi sa Kubon ng Tahian. At ang Punong Tagapaglingkod pa mismo ang inutusan ng Mahal na Hari upang tumawag sa mananahi. Ang Punong Tagapaglingkod noong mga panahong iyon sa pamumuno ni Haring Ngan ay si Mada'am Te-Yol Ly (Mada'am ang tawag sa mga pinunong babaing tagapaglingkod). Si Mada'am Ly ay kilala sa pagiging isang magaling na tagapaglingkod, siya ang pinakamahusay na tagapagsanay noong mga panahong nag-aaral pa lamang siyang magluto. Kasama niya dati ang kanyang matalik na kaibigan, iyon ay si Sastre Rek-Sy Pis. Si Mada'am Ly at Sastre Pis ay matalik na magkaibigan simula pa noong sila'y mga bata hanggang sa kanilang pagpasok sa palasyo, ngunit nagkahiwalay sila ng landas sa di inaasahang pagkakataon, dahil si Rek-Sy Pis ay napatalsik noong nagsasanay pa lamang siyang maging isang tagpagluto, kaya't ito'y nag-asawa at sa pananahi natuon ang kanyang landas, ngunit siya ngayon ay kilala sa larangan ng pananahi dahil sa kanyang kahusayan. Ngunit ngayon, muling pinagtagpo ang landas ng matalik na magkaibigan.
KABANATA 1
Noong ika-5 siglo bago pa man dumating si Kristo ay mayroong isang palasyo na pinamumunuan ng isang malupit at mabagsik na hari, isang malawak na palasyong sa kalakihan ay alintana ang kasakiman at pagkamataas ng mga taong sa loob nito'y naninilbihan at namumuhay. Palasyong sa karangyaan at kagandaha'y hindi mo magagawang isipin, na ang hari ay isang matapobre, malupit at masamang tao. Ang palasyong ito ay ang Palasyo ng For-Ae, sa bayan ng Lee Se-Yo, sa bansa ng Mah Ma-Tid. Ang Palasyo ng For-Ae ay bukod tangi, naiiba sa lahat ng mga palasyong matatagpuan sa bayan ng Lee Se-Yo. Ito ang pinakamatandang palasyo na pinamumunuan ng isang hari, kasama ng kanyang reyna at ang kanilang mga anak na mga prinsepe't prinsesa. Sa kalakihan ng palasyo ay matatagpuan ang maraming mga lugar at tanggapan, bukod ang tanggapan ng hari, sa tanggapan ng reyna at mga prinsepe't prinsesa. Marami ring mga lugar kung saan matatagpuan ang mga naninilbihan, namamahala at naglilingkod sa palasyo. May lugar na kung tawagin ay Soo Rak-Gan o Kusina, dito matatagpuan ang mga babae na kung tawagin ay mga Tagapagluto na pinamumunuan ng isang babaing pinuno na kung tawagin ay Punong Tagapamahala sa Kusina. Sa kanilang responsibilidad nakaatang ang paghahanda ng mga pagkain ng mga Nakatataas, sila na sa araw araw ay nagluluto at naghahanda ng almusal hanggang hapunan na kakainin ng hari at ng kanyang pamilya. Ang Na Eeh-On o Gamutan, ay binubuo ng mga lalaking doktor na pinamumunuan ng isang lalaki na kung tawagin ay Punong Doktor, kasama ng mga babaing nars na pinamumunuan naman ng isang babaing tinatawag na Punong Nars. Sa lugar na ito pinamamahalaan ang kalusugan ng mga Nakatataas at mga tao sa loob ng palasyo. Marami ring mga lugar kagaya ng Imbakan, imbakan ng mga gulay, pampalasa, tubig at iba pa na kaakibat ng Soo Rak-Gan o Kusina. Tahian, na namamahala sa mga kasuotan ng mga Nakatataas at ng mga sa kanila'y naglilingkod. Mananayaw, ito ang lugar ng mga babae na kung tawagin ay Ki-Saeng, sila ang mga nagbibigay-aliw sa pamamagitan ng pagsasayaw sa mga mahahalagang okasyon at selebrasyon sa loob ng palasyo. Sila ay pinamumunuan ng pinakamatandang mananayaw na kung tawagin ay Punong Ki-Saeng o Punong Mananayaw. Ang mga mahahalagang lugar sa loob ng palasyo ay ang mga tinatawag na Kubon. Kubon ng mga Ministro, na pinamumunuan ng Punong Ministro. Kubon ng mga Taga-Usig na pinamumunuan ng Punong Taga-usig, Punong Kalihim naman ang namumuno sa Kubon ng mga Kalihim. Mayroon ding Kubon ng mga Kapitan, Guwardiya at Kawal. At ang pinakamataas na Tanggapan o Kubon, na may hawak ng pinakamahalagang responsibilidad sa loob ng palasyo, ay ang Kubon ng mga Tagapaglingkod. Dito matatagpuan ang mga tagapaglingkod na may mahalagang gawain sa mga tanggapan ng mga nakatataas. Sa bawat tanggapan, tanggapan ng hari, reyna, prinsepe't prinsesa, at mga pinuno ay mayroong tigitigisang tagapaglingkod na namamahala at kasa-kasama sa kanilang mga pangaraw-araw na gawain. Sila ay pinamumunuan ng pinakamataas na pinuno sa lahat ng mga pinunong naninilbihan sa loob ng palasyo. Sa lahat ng mga lalaking pinuno, Punong Ministro, Taga-usig, Kalihim, Doktor, Kapitan at iba pa, ang pinakanamumuno sa kanila ay ang Punong Yu-Neok (Yu-Neok ang tawag sa mga lalaking tagapaglingkod, na ang hari lamang ang kanilang dapat paglingkuran). Sa lahat naman ng mga babaing pinuno, Punong Tagpamahala sa Kusina, Mananahi, Nars, Ki-Saeng at iba pa, ang pinakanamumuno sa kanila ay ang Punong Tagapaglingkod (Babaing namumuno sa lahat ng mga tagapaglingkod sa palasyo, babaing nakataang ang lahat ng responsibilidad sa pamamahala at paglilingkod sa loob ng palasyo, sa kanya muna dumadaan ang mga pagkaing inihahanda sa kusina bago iahin at ipakain sa mga nakatataas, at higit sa lahat, sila ang mga babaing hindi maaaring umibig, magasawa at magkaanak, ipinanganak, mabubuhay, mananatili at mamamatay na birhen, at kapag sila'y lumabag, kamatayan ang magiging kapalit ng kanilang kapangahasan). Sila ang lahat ng tao, na may iba't ibang gampanin at tungkulin sa iba't ibang lugar, kubon at tanggapan sa loob ng palasyo, lalo't higit sa Palasyo ng For-Ae.
Subscribe to:
Comments (Atom)